Công thức và cách tính tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu hiện nay

Trong thị trường chứng khoán, để đánh giá sức mạnh tài chính của một doanh nghiệp, tỷ suất lợi nhuận luôn là yếu tố quan trọng không thể thiếu. Như vậy, tỷ suất lợi nhuận là gì? Cách tính tỷ suất lợi nhuận trên vốn kinh doanh như thế nào? Hãy cùng nhau tìm hiểu những vấn đề trên qua bài viết dưới đây. 

Tỷ suất lợi nhuận là gì? Cách tính tỷ suất lợi nhuận như thế nào?
Tỷ suất lợi nhuận là gì? Cách tính tỷ suất lợi nhuận như thế nào?

Tỷ suất lợi nhuận là gì?

Đối với các doanh nghiệp thì khái niệm tỷ suất lợi nhuận hẳn đã trở nên quen thuộc. Nhờ có tỷ suất lợi nhuận mà chúng ta xác định được hoạt động kinh doanh của công ty có đang thực sự hiệu quả hay là không. 

Khái niệm tỷ suất lợi nhuận là gì

Tỷ suất lợi nhuận còn được biết đến là ROS – từ viết tắt của Return On Sales. Đây là khái niệm thể hiện sự tương quan giữa lợi nhuận được sinh lời dựa vào mỗi đồng doanh số. Nhờ có tỷ suất lợi nhuận, doanh nghiệp sẽ biết được một đồng doanh thu thuần tạo ra từ việc bán hàng hay cung cấp dịch vụ sẽ tạo nên bao nhiêu đồng lợi nhuận. Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu được tính theo tỷ lệ phần trăm. 

Nói một cách dễ hiểu, ROS phản ánh cho công ty biết được khi thu vào 100 đồng doanh thu, họ sẽ nhận được bao nhiêu đồng lợi nhuận. Theo đó, khi tỷ suất lợi nhuận tăng sẽ gián tiếp chứng tỏ công ty đang được phát triển hiệu quả. Ngược lại, khi ROS giảm sút cũng đồng nghĩa với việc tài chính công ty đang gặp vấn đề. Với tỷ suất lợi nhuận trên vốn đầu tư, các nhà kinh doanh sẽ biết cách kiểm soát chi phí công ty và nâng cao hiệu quả kinh tế. 

Khái niệm tỷ suất lợi nhuận (ROS)
Khái niệm tỷ suất lợi nhuận (ROS)

Ý nghĩa của tỷ suất lợi nhuận

Theo các chuyên gia kinh tế, tỷ suất lợi nhuận là một yếu tố quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp. Bởi lẽ, đây chính là công cụ giúp công ty đo lường được tốc độ sinh lời trên doanh thu. Như vậy, ý nghĩa của tỷ suất lợi nhuận là gì

Đối với chỉ số ROS, bạn sẽ gặp phải hai trường hợp như sau: 

  • Khi ROS mang giá trị dương thì tức là công ty đang tạo ra lãi. Chỉ số càng lớn đồng nghĩa với việc lãi của công ty càng cao. Do đó, tỷ suất lợi nhuận trên vốn kinh doanh này sẽ phần nào đánh giá được khả năng tài chính của doanh nghiệp, giúp cho các nhà đầu tư xác định được có nên “rót tiền” vào công ty này hay là không. 
  • Khi ROS mang giá trị âm sẽ đồng nghĩa với việc công ty đang bị thua lỗ. Dẫu vậy, ROS lại là khái niệm phụ thuộc vào đặc điểm kinh doanh của mỗi ngành. Do đó, để đánh giá về khả năng sinh lời của công ty, người ta sẽ so sánh tỷ số lợi nhuận cùng với tỷ số bình quân của ngành kinh doanh đó. Hơn thế nữa, tỷ số sinh lời và vòng quay tài sản thường trái ngược nhau nên khi phân tích tài chính, ROS còn được kết hợp chung với số vòng quay tài sản. 

Công thức tính tỷ suất lợi nhuận

Như vậy, công thức tính tỷ suất lợi nhuận là gì? Vào mỗi kỳ nhất định, ROS sẽ được tính toán bằng cách lấy lợi nhuận sau thuế chia trên doanh thu của kỳ, với đơn vị tính toán là phần trăm. 

Lợi nhuận và doanh thu được lấy để tính toán thường được lấy từ kết quả báo cáo tài chính của công ty. Theo đó, cách tính tỷ suất lợi nhuận sẽ là “ROS = Tổng lợi nhuận ròng / Tổng doanh thu thuần x 100”.

>>>Xem thêm: Xác định giá trị tài sản ròng là gì? Cách tính giá trị tài sản ròng Net Worth

Chỉ số tỷ suất lợi nhuận (ROS) bao nhiêu là tốt?

Câu hỏi đặt ra cho mỗi công ty ở đây sẽ là, chỉ số tỷ suất lợi nhuận bao nhiêu là hợp lý? Giải đáp cho thắc mắc này, bạn sẽ cần phải đánh giá chỉ số ROS thông qua một số yếu tố như sau: 

Tỷ suất lợi nhuận bao nhiêu là tốt? 
Tỷ suất lợi nhuận bao nhiêu là tốt?
  • So sánh chỉ số ROS với chỉ số trung bình của ngành. Như đã đề cập ở trên, đối với mỗi ngành khác nhau thì chỉ số ROS của chúng cũng khác nhau. Vì vậy, lấy chỉ số ROS của công ty so với chỉ số ROS trung bình sẽ phần nào đánh giá được công ty của bạn có đang kinh doanh hiệu quả hay không. 
  • Đối với những ngành hoạt động độc lập và khó xác định được chỉ số ROS trung bình, bạn có thể so sánh chỉ số ROS công ty mình với các doanh nghiệp khác cùng ngành. Thông thường, để đánh giá doanh nghiệp của bản thân có đang hoạt động hiệu quả hay không thì chỉ số ROS thường phải cao hơn ít nhất là 10% so với chỉ số ROS của các doanh nghiệp khác. 
  • Ngoài xác định tính hiệu quả của doanh nghiệp, chỉ số ROS cũng phần nào phản ánh được sự ổn định của công ty. Khi chỉ số tỷ suất lợi nhuận luôn được đảm bảo duy trì và có xu hướng gia tăng trong vòng 3 đến 5 năm sẽ đồng nghĩa với việc hoạt động của công ty đó vô cùng khả quan. 
  • Tỷ suất lợi nhuận thường biến động dựa trên mục tiêu của mỗi doanh nghiệp trong việc gia tăng thị phần, marketing, thậm chí là niềm tin của khách hàng. 
  • Bên cạnh đó, để đánh giá chỉ số tỷ suất lợi nhuận, người ta còn dựa vào chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp. Có một số doanh nghiệp hoạt động theo chu kỳ, kéo theo chỉ số ROS tăng nhanh trong chu kỳ đó và khi kết thúc thì chỉ số cũng giảm mạnh. Với đặc điểm này, nếu bạn đang muốn xây dựng chiến lược kinh doanh dựa trên chỉ số ROS thì hãy cân nhắc xây dựng kế hoạch dài hạn thay vì chỉ kéo dài từ 1 đến 2 năm. 
Nên xây dựng kế hoạch kinh doanh dài hạn.
Nên xây dựng kế hoạch kinh doanh dài hạn.

Yếu tố tác động đến tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu

Trên thực tế, chỉ số tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu sẽ chịu sự ảnh hưởng chủ yếu của hai nhân tố là giá trị lợi nhuận và chi phí bỏ ra. Khi doanh thu càng cao sẽ giúp lợi nhuận sinh ra càng nhiều và sẽ giúp chỉ số ROS tăng. Ngược lại, giá trị lợi nhuận thấp cũng đồng nghĩa với việc ROS giảm đi. 

Đối với chi phí thì chỉ số tỷ suất lợi nhuận sẽ tăng khi số tiền cần bỏ ra càng thấp. Bởi lẽ, lợi nhuận phát sinh luôn tính từ tổng doanh thu trừ đi chi phí. Bên cạnh đó, chỉ số ROS còn bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố khác nữa. 

Điều này sẽ đòi hỏi ở nhà quản trị doanh nghiệp cần có đầu óc kinh doanh và tư duy tốt để công ty có thể đạt được chỉ số ROS cao nhất. Đồng thời, họ cũng phải nhanh nhẹn trong việc đưa ra những biện pháp giải quyết rủi ro, tránh thiệt hại kinh tế không đáng có. 

Nắm bắt nhân tố ảnh hưởng để làm chủ kinh doanh.
Nắm bắt nhân tố ảnh hưởng để làm chủ kinh doanh.

Một ví dụ minh họa cụ thể bài viết đề cập đến bạn đọc như sau: Tại doanh nghiệp A có 100.000 USD doanh thu, 60.000 USD chi phí bỏ ra và lợi nhuận ròng là 40.000 USD. Theo công thức tính chỉ số tỷ suất lợi nhuận, ROS của doanh nghiệp A sẽ là 40%. 

Như vậy, để có thể tăng chỉ số tỷ suất sinh lời, doanh nghiệp A sẽ cần phải tìm cách tăng doanh số hoặc giảm chi phí bỏ ra. Chi phí bỏ ra thông thường sẽ bao gồm giá nguyên liệu đầu vào, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí bán hàng,… 

Mối quan hệ tỷ suất lợi nhuận với tỷ suất khác

Bên cạnh tỷ suất lợi nhuận thì một số khái niệm tỷ suất khác cũng vô cùng quen thuộc đối với các doanh nghiệp là ROA, ROE, vòng quay tài sản. Các tỷ suất này cũng phần nào giúp công ty đánh giá hoạt động có hiệu quả hay không. Theo đó, tỷ suất lợi nhuận cũng có sự tương quan nhất định đối với những tỷ suất kể trên. 

Mối quan hệ giữa tỷ suất lợi nhuận (ROS) và tỷ lệ doanh lợi trên doanh thu (ROA)

Khác với ROS, chỉ số ROA dùng để tính doanh lợi đạt được dựa trên tổng tài sản. Công thức để tính doanh lợi trên doanh thu (ROA) như sau: ROA = Tổng lợi nhuận ròng / Tổng tài sản x 100. 

Với ROA, doanh nghiệp sẽ đánh giá được tính hiệu quả của cả quá trình tổ chức, hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Chỉ số ROA là tỷ suất thể hiện cho doanh nghiệp biết rằng, với một đồng tài sản sử dụng để sản xuất kinh doanh sẽ tạo ra được bao nhiêu đồng lợi nhuận. 

Mối quan hệ giữa ROS và ROA
Mối quan hệ giữa ROS và ROA

Để có thể đánh giá mối quan hệ giữa ROS và ROA, bạn cần nắm thêm một khái niệm khác là vòng quay tài sản với công thức tính toán là: Vòng quay tài sản = Doanh thu / Tổng tài sản x 100. Chỉ số ROS và vòng quay tài sản thường có xu hướng trái ngược nhau. 

Tại đây, có phương trình phân tích Dupont vô cùng quen thuộc đối với các doanh nghiệp là ROA = ROS x Vòng quay tài sản. Theo đó, khi số vòng quay tài sản không thay đổi, chỉ số ROS tăng sẽ giúp chỉ số ROA tăng. 

Mối quan hệ giữa tỷ suất lợi nhuận (ROS) và tỷ suất doanh lợi trên vốn chủ sở hữu (ROE)

ROE là từ được viết tắt của Return On Equity, tức là lợi nhuận trên vốn hay là lợi nhuận trên vốn của chủ sở hữu. Đây là chỉ số giúp bạn đánh giá được lợi nhuận bạn thu được dựa trên số vốn mà bạn đã bỏ ra. Công thức để tính ROE là: ROE = Tổng lợi nhuận ròng / Vốn chủ sở hữu x 100. 

ROA và ROE được xem là hai chỉ số “đi đôi” với nhau. Nhà đầu tư thường đánh giá “đòn bẩy tài chính” của một doanh nghiệp dựa vào hai chỉ số này với công thức: ROE / ROA = Tài sản / Vốn chủ sở hữu. Nếu ROE và ROA có sự đồng đều và không chênh lệch quá nhiều, các nhà đầu tư sẽ đánh giá doanh nghiệp này cao hơn. 

Mối quan hệ giữa ROS và ROE
Mối quan hệ giữa ROS và ROE

Dẫu vậy, sự xem xét này còn phải dựa trên đặc điểm mỗi nhóm ngành hoạt động bởi mỗi ngành nghề đều có mức ROE và ROA đặc trưng khác nhau. Các số liệu kể trên đều có sự giống nhau về mặt xu hướng. Do đó, có thể nhận định mối quan hệ giữa ROS và ROE mang nét tương tự như với mối quan hệ giữa ROS và ROA. 

Như vậy, bài viết trên đã giải đáp cho bạn thắc mắc tỷ suất lợi nhuận là gì cũng như đề cập nhiều thông tin chi tiết xoay quanh chỉ số ROS này. Hy vọng với những gì mà Meeyland chia sẻ, bạn sẽ có thêm những kiến thức bổ ích, giúp bạn đánh giá tốt hơn về khả năng sinh lời của một doanh nghiệp cũng như đưa ra những quyết định đúng đắn khi đầu tư doanh nghiệp.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *